Gdy mózg zapomina…

fot. depositphotos.com

Demencja, inaczej nazywana otępieniem, jest poważnym problemem społecznym. Na całym świecie cierpi na nią około 50 milionów ludzi. Dotyka ona około 10% osób po 65. roku życia, a po 80. roku życia może być stwierdzona nawet u 30% ludzi. Z wiekiem ryzyko jej wystąpienia jest coraz wyższe, ale warto zaznaczyć, że otępienie nie jest normalnym objawem procesów starzenia się.

Definicja

Demencja jest to zespół objawów wywołany chorobą mózgu, charakteryzujący się postępującym upośledzeniem funkcji intelektualnych, takich jak zapamiętywanie, myślenie, liczenie, zdolność do uczenia się. Ponadto u osoby z otępieniem występują zaburzenia emocjonalne (chwiejność emocjonalna, płaczliwość, napady złości, agresji) oraz zaburzenia zachowania. Sam proces otępienny, jeśli nie towarzyszy mu inna choroba, nie zaburza natomiast świadomości.

Choroby prowadzące do otępienia to m.in. choroba Alzheimera, otępienie czołowo-skroniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego oraz otępienie naczyniopochodne. Najbardziej znaną, a jednocześnie najczęstszą przyczyną otępienia, jest choroba Alzheimera. W jej przebiegu dochodzi do odkładania się we wnętrzu komórek nerwowych mózgu nieprawidłowych białek, w wyniku czego dochodzi do uszkodzenia tkanki mózgowej.

Obecnie specjaliści uważają, że u większości osób choroba Alzheimera jest spowodowana kombinacją czynników genetycznych, środowiskowych oraz związanych ze stylem życia. Należą do nich np. palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość. Niewielki odsetek przypadków występuje rodzinnie.

Obecnie specjaliści uważają, że u większości osób choroba Alzheimera jest spowodowana kombinacją czynników genetycznych, środowiskowych oraz związanych ze stylem życia.

Objawy demencji

Warto podkreślić, że pierwsze objawy okazują się bardzo trudne do wychwycenia przez najbliższe otoczenie pacjenta, gdyż są niecharakterystyczne i początkowo nie zaburzają codziennego funkcjonowania. Często na początku występują zaburzenia pamięci. Może to być gubienie przedmiotów czy zadawanie kilka razy tych samych pytań. Z czasem jednak problemy się nasilają. Osoba, u której rozwija się otępienie, zaczyna zapominać o umówionych spotkaniach czy też gubić się w dotychczas dobrze poznanym otoczeniu. Poza tym otępienie powoduje trudności w koncentracji i myśleniu abstrakcyjnym. Mogą wystąpić problemy z zarządzaniem finansami, płaceniem rachunków i procedurami bankowymi.

Choroba wpływa na nastrój, osobowość i zachowanie. Osoby nią dotknięte wycofują się z życia społecznego, mają zaburzenia snu, doświadczają wahań nastroju, pojawia się apatia, zaburzenia depresyjne. Czasami występują: drażliwość, agresja i nieufność wobec innych.

Gdy choroba jest zaawansowana, osoby nią dotknięte przestają rozpoznawać najbliższą rodzinę, mają trudność z używaniem właściwych słów, liczeniem, pisaniem. Niejednokrotnie choroba ta prowadzi do niebezpiecznych dla pacjenta sytuacji, takich jak zgubienie się poza domem. Z czasem chorzy stają się coraz bardziej zależni od pomocy drugiej osoby, nie są w stanie samodzielnie się ubrać, zjeść lub umyć się. Zaburzone są również funkcje takie jak: połykanie, kontrola pęcherza i jelit, większa jest podatność na zapalenie płuc, upadki, odleżyny, odwodnienie czy też niedożywienie. 

fot. depositphotos.com

Rozpoznanie

Diagnozowaniem i leczeniem otępienia najczęściej zajmują się lekarze POZ, neurolodzy albo psychiatrzy. Ważny jest szczegółowy wywiad, często uzupełniony o informacje od najbliższej rodziny, odnośnie do zmiany zachowania, tempa narastania objawów, przyjmowanych leków. Powszechnie stosuje się test diagnostyczny tzw. Mini-Mental State Examination. Jest to test oceniający orientację w czasie i przestrzeni, zdolność do zapamiętywania, uwagę i liczenie, funkcje językowe, zdolności wzrokowo-przestrzenne.

Zazwyczaj wykonuje się podstawowe badania z krwi, takie jak morfologia, TSH, glukoza, lipidogram, stężenie witaminy B12 oraz kwasu foliowego, żeby wykluczyć odwracalne przyczyny objawów. Niejednokrotnie wymagana jest tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny głowy.

Leczenie

Chociaż samo otępienie jest procesem nieodwracalnym i postępującym, dysponujemy lekami, które mogą spowolnić postęp choroby. W razie potrzeby stosuje się również leki przeciwdepresyjne lub uspokajające. Ważna jest poprawa komfortu życia pacjenta i jego rodziny.

Bardzo ważną rolę odgrywają również działania niefarmakologiczne, tzn. różnego rodzaju zajęcia i terapie mające na celu stymulowanie zdolności poznawczych, trenowanie pamięci, aktywizację chorego. Najlepiej gdyby chory został objęty wielodyscyplinarną opieką lekarza POZ, neurologa, psychiatry oraz psychologa.

Istotne jest również zapewnienie choremu bezpiecznego, stałego oraz przyjaznego otoczenia. Każda nagła zmiana może prowadzić do pogorszenia się stanu psychicznego. Pragnę również zwrócić uwagę na to, że wsparcia potrzebuje także rodzina chorego, gdyż niejednokrotnie doświadcza ona obciążenia psychicznego i fizycznego.

Przestań się lękać

Przestań się lękać

„Przestań się lękać tego, co będziesz cierpiał. (…) Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia. Kto ma uszy, niechaj posłyszy” (Ap 2,10-11). Całe nasze życie szukamy kontaktu z ludźmi, poszukujemy lub przynajmniej oczekujemy słów pociechy lub pokrzepienia w chorobie, cierpieniu czy przeciwnościach, które nas spotykają.

Podstępna choroba

Podstępna choroba

Cholesterol pełni w organizmie człowieka szereg bardzo ważnych funkcji, np. służy do budowy błon komórkowych, wytwarzania niektórych hormonów i witaminy D oraz kwasów żółciowych, które są potrzebne do trawienia tłuszczów.

Gedeon jako mistrz zawierzenia

Gedeon jako mistrz zawierzenia

Opowiadania o bohaterskich czynach takich postaci jak Gedeon stawiają sobie za cel ukazanie reakcji Boga na postępowanie Izraela. Za każdym razem, gdy naród wybrany odwraca się od Boga i oddaje cześć bożkom lub zawiera sojusze z obcymi narodami, spotyka go kara.